Özellikle günümüzde karantinaların etkisiyle de popülerliğini iyice arttıran kripto para yatırımcılığı ile birçok kripto para borsasının işlemlerini durdurarak yatırımcıların kripto paraları ile kaçması ve bilinçsiz bir şekilde bu alana yatırım yapan ve bir kişinin attığı sosyal medya gönderilerine göre yatırım yapan yatırımcıların sayılarının günden güne artması ile birlikte bu alanda birçok dolandırıcılık fiilleri artış göstermiş olup, bu yazımızda kripto para piyasalarındaki dolandırıcılık fiillerinden korunabilmek için alınabilecek önlemler finansal bir tavsiye içermeden hukuki bir kapsamda paylaşılmaktadır.

– Kripto paraların şu anki hukuki yapısı sebebiyle manipülasyona çok açık olup, ünlü kişilerin veya fenomenlerin her dediğine inanılmaması ve bu beyanlara göre yatırım yapılmaması yatırımcıyı koruyacaktır.

– Yatırımcının her zaman kendi araştırmasını kendi yapması dolandırılma ihtimalini düşürecektir. Coin veya tokenlere yatırım yaparken sadece kendi bilginiz sizi aldatılmaktan ve dolandırıcılık fiillerinden koruyacaktır.

– İşlemlerin güvenilirliği daha yüksek ve tanınmış borsalar aracılığı ile yapılması ve yatırımların soğuk cüzdanlarda muhafaza edilmesi yine yatırımcıların dolandırıcılık ve kripto para hırsızlığı fiillerinden korunmasına yardımcı olacaktır.

– Bir kripto paraya yatırım yaparken her zaman kontratını okunmalı; temel kodların ne işe yaradığı öğrenilmeli, büyük borsalarda listelenen kripto paralarda dolandırılma riski nispeten az olsa da, DE-FI borsalarda listelenen tokenlerin bir çoğunda yatırımcıları dolandırmaya yönelik kötü niyetli akıllı kontratlar bulunmaktadır. Bu dolandırıcılıkların birkaçından bahsetmek gerekirse;

– Kontratta yeniden kripto para basılmasına izin veriliyor olabilir (arzı sınırsız olabilir),

– Kontrat kripto para satın almanıza izin verip sadece kontrat sahibinin bu kripto parayı satmasına izin veriyor olabilir (Bu dolandırıcılık tipi honeypot olarak nitelendirilmektedir),

– Her ne kadar bir dolandırıcılık olmasa da; kontrat her cüzdan sahibine sadece bir kere alım satım izni verip, bir defadan fazla alım satıma izin vermiyor olabilir,

– Kontrat sahibinin kripto paranın piyasaya sürülmesinin ardından kontrat sahipliğinden feragat etmesi gerekmektedir. Aksi takdirde geliştirici ilerleyen zamanlarda kontratta değişiklik yapabilecektir.

– Yine DE-FI borsalarda listelenen tokenlerin likitidelerinin uzun süreli (1 yıl, 5 yıl veya sonsuza dek) kilitli olmaması halinde de mevcut tüm yatırımın geliştiriciler tarafından boşaltılması yoluyla yatırımcıların dolandırıldığı görülmektedir.

– Yatırım yapılacak kripto paranın yatırımcı cüzdanlarında bulunan coin/token miktarlarının incelenmesi de dolandırılma ihtimalini azaltacaktır; zira mevcut arzın yüksek bir oranını elinde bulunduran küçük bir grubun o kripto paranın piyasasını etkileme ihtimali bulunmaktadır.

– Geliştiricilerin kimliklerini açıklamamaları halinde bir dolandırıcılık fiilinin varlığı halinde bu fiili işleyen kişilerin tespiti neredeyse imkansız hale gelmektedir.

SONUÇ

Bu hususlar bir hukukçu olarak kripto para alanında yaptığım gözlemlerin küçük bir kısmı olmakla birlikte bu alanda yatırımcıların dolandırılmaması hususunda bu şekilde basit önlemler ile dahi yatırımların hukuki açıdan geriye dönülemez şekilde kaybının ve dolandırıcılık fiillerinin önüne geçilmesi ihtimali azaltılabilecektir.

Bu konuda daha detaylı bilgi için avukatlık büromuzla iletişime geçebilirsiniz.

Av. Kaya Kayaoğlu